Category Archives: reading

Đọc sách với đôi mắt của người khác?

Đáng lẽ phải để tiêu đề là “Đừng đọc sách với đôi mắt của người khác” nhưng suy cho cùng thì việc áp đặt suy nghĩ không phải là thứ tôi muốn làm.

Con người là một loại động vật có tính bầy đàn. Con người trong thế giới hiện đại lại càng phụ thuộc vào xã hội vì cuộc sống của chúng ta đã được chuyên môn hóa đến từng chút một. Chỉ cần rời khỏi bộ máy là đi tong! ý nghĩ đó khiến mỗi người lại muốn trở thành 1 trong mọi người hơn bao giờ hết. Nhìn chung thì đây là một xu hướng tất yếu và chẳng có gì sai nhưng nhìn riêng, nó làm chúng ta đánh mất khả năng học hỏi, tiếp thu cái mới.

Sách là một sản phẩm đặc biệt. Bản thân mỗi cuốn sách là một thông điệp mà tác giả muốn gửi tới người đọc còn thông điệp mà người đọc nhận được như thế nào còn tùy thuộc vào mỗi người. Vì mỗi độc giả có cho riêng họ một thế giới quan, nhân sinh quan, chà, những cái này to tát quá, thôi thì nói nôm na là mỗi người có đôi mắt để nhìn nhận, cái đầu của riêng họ để phán đoán và đặc biệt là mỗi người có một trái tim để cảm nhận.

Nói đến phán đoán của cái đầu thì sẽ luôn có đáp án đúng hoặc sai còn nói đến cảm nhận của trái tim thì chẳng có đáp án nào là hoàn toàn chính xác. Một diễn đàn về sách thì phải có nơi để người ta chia sẻ cảm nhận về những cuốn sách. Mỗi ngừoi đều có quyền thích/không thích một cuốn sách, mỗi người đều có quyền khen/chê một tác giả theo đúng ý của họ.

Nhưng đáng tiếc, hiện tại lại có nhiều người quá say mê với ý tưởng rằng cảm nhận của họ phải nhất định đúng! Một cuốn sách họ thích thì những kẻ chê nó đều là những kẻ ngu ngốc. Một cuốn sách họ ghét thì nhất định phải bị tẩy chay. Điều này là thiếu công bằng với tác giả cũng như đối với chính cuốn sách ấy.

Lại nhớ cha tôi từng nói vào thời của ông, các tác phẩm Thơ Mới bị lên án dữ dội. Cha tôi từng phải viết những bài tập làm văn phê phán lối tư duy ủy mị, những tình cảm suy đồi trong phong trào Thơ Mới – ngay cả khi ông chưa từng được đọc bất kỳ tác phẩm “ủy mị, suy đồi” nào như thế. Nghe thật nực cười? Nhưng điều nực cười đó xảy ra do những yếu tố khách quan ràng buộc nhất định, vậy mà ngày nay còn có chuyện đáng cười (hay là đáng mếu) hơn nhiều.

Nói về tác phẩm SX của LKN, ngay cả khi viết tắt cũng rất nhiều người biết tôi đang nói về tác phẩm nào, điều này đã chứng thực được sức ảnh hưởng của nó. Có lẽ do tôi thiếu tính nhạy cảm nghiêm trọng nên mới thấy nó là một cuốn sách dở-bình-thường. Nhờ may mắn, tôi đã được đọc trọn vẹn tác phẩm này. Tất cả những gì tôi thấy sau khi đọc là sự non nớt và giọng văn còn phô của tác giả trong khi với rất nhiều người thì nó là “dâm thư” phải bị tẩy chay! Tôi không biết bao nhiêu % những người đang phê bình nó hết sức gay gắt đã đọc SX hay họ chỉ mới đọc đoạn trích vài dòng trên báo chí hoặc tệ hơn là chỉ mới nghe người khác đồn thổi?

Nếu độc giả bao gồm toàn những người chỉ cần “nghe nói” và đã có thể yêu/ghét một tác phẩm thì nên dẹp luôn ngành xuất bản đi là vừa. Mỗi tác phẩm ra đời chỉ cần in khoảng mươi bản cho các nhà báo để họ định hướng luôn cho hàng triệu độc giả bằng cách trích dẫn dăm câu ba điều trong đó rồi mặc sức khen/chê. Như thế, vừa tiện, vừa tiết kiệm cho các độc giả ít thời gian cũng như cho toàn bộ xã hội đang phải đau đầu với học thuyết về sự khan hiếm.

Tôi sẽ trích dẫn cho bạn xem những tác phẩm còn đáng bị liệt vào “dâm thư” hơn nhiều Sợi Xích

“Một đêm, tôi dâm mộng. Thấy mình trần truồng trong tay một gã đàn ông bịt mắt. Tứ chi quấn quíu, quằn quại vòi bạch tuột. Ôm nhau nhảy. Mấy sợi lông tơ vàng óng của bạn tình kích thích tôi đến nổi da gà…. Mark nhìn tôi xâu xỏ, hừng hực nhưng miệng vẫn ngậm tăm. Chúng tôi đổi tư thế. Hắn ngồi xuống bàn cầu, tôi cưỡi lên trên. Tha hồ xoay chuyển, cốt sao lái được vào nhạy địa….” – Thượng Hải bảo bối, Vệ Tuệ.

“Toàn thân cô đỏ bừng, râm ran từ đầu đến chân, và cô là một tù nhân tình nguyện trước những vuốt ve dịu dàng của anh. Một ngón tay ấn vào và xâm nhập cho đến khi nó trượt vào bên trong cô, sự xâm nhập nho nhỏ đó như bùng cháy khi cơ thể cô nảy lên áp vào anh, một phản ứng của sự ngây thơ…” – Suddenly you, Lisa Kleypas.

“Chúng tôi khám phá thân thể nhau trong bóng tối, không nói một lời. Tôi hôn nàng và nâng đôi vú mịn màng của nàng trong tay. Nàng siết chặt lấy sự cương cứng của tôi. Châu thân nàng mở ra nóng âm, ướt át và mong ngóng tôi.” – Rừng Nauy, Haruki Murakami.

Từ Đông sang Tây, ngàn vạn cuốn Best-sellers đến Việt Nam đều được hoan nghênh nhiệt liệt. Rất nhiều trong những cuốn ấy có chứa yếu tố tình dục. Người Việt Nam hân hoan với “Xin lỗi, em chỉ là con đĩ” hay hàng chục cuốn sách có những đoạn nóng bỏng hơn 3 đoạn trích trên đây rất nhiều trong các tiểu thuyết của Janet Dailey, Judith McNaught v.v… nhưng chính người Việt Nam lại lên án SX. Phải chăng chúng ta, người Việt ngượng khi đọc văn có sex của người Việt?

Không! Chúng ta đâu có ngượng và cấm xuất bản tác phẩm của Đỗ Hoàng Dệu, Y Ban, Vũ Đình Giang? Có nhiều ý kiến nhưng Bóng đè, I am Đàn bà, Song song đâu có bị cấm xuất bản? Thấp hơn 1 chút nữa là truyện của hotblogger Gào – Vũ Phương Thanh – người gần đây cũng được gán mác “nhà văn” với “Cho em gần anh thêm chút nữa” được các độc giả teen rất thích (ngay cả khi nội dung truyện phải cấm teen).

Vậy thì tại sao?

Phải chăng độc giả Việt Nam đang quá lệ thuộc vào nhận định của các nhà báo trên các phương tiện truyền thông? Phải chăng có quá nhiều người đọc Việt Nam đã quen đọc bằng mắt của người khác, phán đoán bằng cái đầu của người khác, cảm nhận bằng trái tim của người khác khi cái câu “trăm nghe không bằng một thấy” vẫn ra rả hàng ngày?

Hoàng tử bé và những người quanh tôi

“Hoàng tử bé” tôi đọc từ năm tôi 9 tuổi và tới tận bây giờ là 1 trong 3 cuốn sách tôi yêu thích nhất (bên cạnh Suối Nguồn và Totochan cô bé bên cửa sổ).

Khi đấy thì thích vì cuốn sách là cuộc du hành hấp dẫn tới những hành tinh xa lạ, quá nhiều thứ mới mẻ và hay ho mà tôi có thể hình dung từ trang sách hay tự tô vẽ thêm bằng trí tưởng tượng của 1 đứa trẻ con. Chúng vừa rõ ràng vừa rực rỡ màu sắc. Nói thế nào nhỉ, nghĩa là nếu khi ấy được vẽ ra thì tôi sẽ dùng 1 hộp màu sáp 36 màu, không hiểu sao mỗi khi nghĩ tới chuyện này, tôi đều liên tưởng tới 1 hộp màu sáp chứ không phải bất cứ thứ chì màu nào khác.

Với tôi – 9 – tuổi, thế giới của “Hoàng tử bé” là 1 thế giới tưởng tượng xa xôi có hành tinh nhỏ xíu, những cây baobab, bông hồng đỏng đảnh, con cáo biết nói, người bạn phi công biết vẽ, những hành tinh với những vị chủ lạ lùng, thứ gì cũng ngộ nghĩnh, buồn cười.

Tôi lớn dần lên. Và với tôi – lớn – dần thì thế giới của “Hoàng tử bé” trở nên gần gũi hơn, mỗi lúc lại có hình dáng giống thế giới thực tôi đang sống hơn. Và mỗi lần đọc lại “Hoàng tử bé” tôi lại ngộ ra 1 số thứ mới mẻ mà tôi đã ghi chép lại qua các năm như sau.

1. Thật đáng ngạc nhiên, tôi cảm thấy có thể nhìn thấy cuộc sống của tôi, những nguời xung quanh tôi trong cuốn sách ấy, chỉ có điều họ được gọi bằng 1 cái tên khác, có 1 nhân dạng khác mà thôi.

– 1 số người quanh tôi giống như người đàn ông suốt ngày ngồi trên hành tinh của mình để làm những phép tính cộng, suốt ngày nói câu “Tôi là 1 người đứng đắn” và vênh vang hợm hĩnh về điều đó. Khỉ thật, nếu 1 người đứng đắn thì tốt nhất đó nên là lời nhận xét của người khác cho anh ta. Rốt cục, tôi đã nhận thầy là trong cuộc sống này, càng những kẻ thích tỏ ra nghiêm chỉnh đứng đắn thì hoặc là cực kỳ nhàm chán hoặc là rất hay làm người ta thất vọng vì sự lem luốc về nhân cách của hắn.

– 1 số người quanh tôi lại giống cái bông hồng kiêu kỳ ủ dột trên hành tinh của Hoàng tử bé kinh khủng, họ ảo tưởng được sinh ra cùng với vầng thái dương, rất thường xuyên đòi hỏi được ngưỡng mộ nhưng thực chất họ là những kẻ yếu đuối đáng thương, phải sống dựa vào sự giúp đỡ và chăm sóc của kẻ khác. Cũng vì quá kiêu kỳ về thứ không thật sự thuộc về mình mà họ đánh mất những điều thật sự quý giá của cuộc sống, như tình yêu chẳng hạn …

– 1 số người tôi biết lại giống vị vua mặc áo choàng, cũng ưa quyền hành, thích chuyên chế, luôn luôn muốn người khác phải quy phục như ông ta. Nhưng không phải ai cũng nhận được chân lý như ông hoàng này đâu nhé, những người tôi biết, có thể họ không biết rằng hoặc giả dụ như là quên đi rằng “quyền lực trước hết phải dựa trên lẽ phải”.

– Không ít người giống như nhà địa lý, ông ta chỉ chuyên chú vào lý thuyết mà quên bẵng thực tế. 1 vài người lại là những kẻ khoác lác như 1 tên hề, luôn chờ đợi được vỗ tay khâm phục. 1 số khác lại thích dùng những sai lầm để sửa chữa những sai lầm khác theo đúng kiểu anh bợm nhậu uống rượu để quên nỗi xấu hổ vì nhậu (hừm, cái kiểu chữa sai này mới thật giống tôi làm sao!). Dĩ nhiên cũng có 1 số người trung thành 1 cách máy móc và ngốc nghếch y hệt như anh chàng cứ thắp và tắt đèn liên tục mỗi phút.


2. Những người lớn – chúng ta, vâng, chúng ta, nghĩa là có cả tôi trong đấy, sức tưởng tượng, sáng tạo của chúng ta cứ mỗi lúc lại khô dần đi, hay nói đúng hơn là càng ngày ta càng thích những quen thuộc, ta sợ mạo hiểm, sợ làm khác, sợ nói khác và thậm chí sợ nghĩ khác cách đám đông làm, nói và suy nghĩ.

Mọi thứ quanh ta đã đi vào nếp, ta làm mọi thứ theo thói quen, nói những câu chuyện phổ biến, nghĩ theo cách thông thường nên không thể chấp nhận bất cứ thứ gì không thuộc về đám đông và lệ thường. Đơn giản mà, ta dễ dàng đồng tình với nhau “Đấy là 1 cái mũ” hơn thử hình dung ra những thứ như “1 con voi trong bụng 1 con trăn”, nếu không may (hoặc là rất hay) có 1 ai đó dám nói quan điểm của anh ta về con voi và con trăn thì chúng ta sẽ sẵn sàng cười nhạo gã “Haha, đồ điên”. Chẳng phải thế sao?


3. Mỗi người đều có 1 chuẩn mực cho riêng mình, tốt nhất là không nên tranh cãi với nhau về cái gọi là “lý tưởng”. Thế đấy, anh có con cừu riêng của anh, tôi có con cừu riêng của tôi. Làm sao có thể so sánh 2 con cừu trong trí tưởng tượng của chúng ta. Nếu anh cứ cố áp đặt suy nghĩ của anh về 1 con cừu lý tưởng lên con cừu của tôi thì tôi sẽ cho con cừu của tôi vào 1 cái hộp có lỗ thông gió và thế là xong. Hãy để con cừu lý tưởng của tôi được là chính nó, bởi những gì gọi là tốt đẹp của anh, chưa chắc đã đồng nhất với tôi đâu, bạn ạ.

4. Khi nhà thiên văn người Thổ Nhĩ Kỳ phát hiện ra hành tinh mới, người ta đã không tin ông vì bộ quần áo của ông. Chà, xem nào, cuộc sống đã, đang là như thế đấy và tôi tin sẽ còn như thế dài dài. Tôi, chúng ta vẫn quen xét đoán con người qua hình thức của họ còn gì. Ví dụ nhé, nếu anh đi phỏng vấn xin việc kế toán với cái đầu nhuộm đỏ ánh tím, móng tay sơn đen thì cho dù anh có chứng chỉ ACCA đi nữa thì cơ hội được nhận của anh cực kỳ thấp.

5. Đúng như tác giả nói, rất khó để người lớn hình dung ra 1 ngôi nhà xinh đẹp với hoa phong lữ nhưng nếu ngôi nhà đó đáng giá 10 vạn franc thì họ có thể hình dung ra ngay 1 ngôi nhà đẹp. Chẳng khác nào đó là kiểu hình dung của chúng ta hiện nay, nếu bạn nói với tôi về đôi giày mới mua gót cao 5cm, màu hồng phấn, mũi tròn, quai da mềm – dù bạn có kể thế nào thì tôi cũng không thể trầm trồ hay mơ ước về nó nếu bạn không chú thích thêm, đó là 1 đôi giày của Salvatore giá 760$.

6. (Về tình yêu). Khi 1 người yêu 1 đóa hoa duy nhất trong hàng triệu triệu ngôi sao thì chỉ nhìn những ngôi sao cũng làm anh ta hạnh phúc. Điều này tôi vẫn chưa thực sự thấy trong cuộc sống xung quanh tôi. Hình như Exupery triết lý quá hoặc giả là thời đại đã thay đổi nên nhân loại thời của tôi và thời của nhà văn này khác nhau chăng? Tình yêu mà tôi nhận thấy ở quanh mình và trong chính trái tim tôi luôn đi kèm với khao khát chiếm hữu, độc quyền mà chẳng bao giờ có thể thỏa mãn nổi. Có lẽ, 1 lúc nào đó, tôi sẽ yêu thật sự nhưng thật khó hình dung ra việc nhìn lên bản đồ thế giới, chỉ vào cái nước có nhiều múi giờ nhất (ví dụ đúng là nước đó) rồi nhìn nó âu yếm, rồi tôi thấy hạnh phúc với việc ấy chỉ vì người tôi yêu đang ở đó.

7. Cũng như bông hoa hồng đã nói, nó sẽ phải chịu đựng vài con sâu trước khi biết bươm bướm là thế nào. Ờ, phải thử chứ! Biết đâu … những điều tốt đẹp ấy mà, chúng thường có giá không rẻ chút nào, nếu ta không đủ dũng cảm và khao khát để thử thì cơ hội có được nó cũng bằng 0 luôn.

8. “Một người kiêu hãnh không muốn ai nhìn thấy mình khóc”. Tôi không kiêu hãnh nhưng cũng không muốn ai nhìn thấy mình khóc. Nếu khóc, tôi muốn được người tôi yêu quý ôm thật chặt, để mình biết là tôi không đơn độc mà người kia cũng không nhìn được nước mắt của tôi. Những thứ đại loại như là nỗi đau, sự thất vọng, nỗi sợ hãi … không phải chỉ được cảm nhận qua những giọt nước mắt đâu, mình tin thế.

9. Ông hoàng già đã nói thế nào nhỉ, xét chính mình là khó hơn xét người khác nhiều, nếu xét được mình đúng đắn thì mới có thể coi là bậc hiền lương chân chính. chí lý!

10. Người đáng để kết bạn ngay cả khi anh ta có thể bị những người khác khinh thường nếu như anh ta biết nghĩ đến người khác thay vì chỉ lo toan cho mình (giống anh chàng thắp đèn).

11. Khi người ta muốn tỏ ra thông minh, thường thì việc này dẫn đến việc người ta nói dóc đôi chút.

12. Con rắn lần đầu gặp Hoàng tử bé đã nói, không chỉ ở trong sa mạc mới bơ vơ, con người ở giữa loài người, cũng vẫn bơ vơ…

13. Những câu của con cáo dường như đều có lý. Ngôn ngữ chỉ là nguồn gốc của sự ngộ nhận, đôi khi, ta có thể hiểu nhau mà chẳng cần phải nói nhiều. Người ta chỉ nhìn thấy thật rõ bằng trái tim, cái cốt yếu thì con mắt không thể nhìn thấy.

14. Người bẻ ghi nói: người ta không bao giờ bằng lòng với chỗ của mình cả.

15. Những điều con cáo nói về cảm hóa. Nếu bạn chưa biết đến đoạn này, hãy đọc nó. Nếu đã biết rồi thì tôi có nói thêm gì cũng là thừa cả.

v.v…

Vậy đấy, sau những gì tôi đã đọc trong “Hoàng tử bé” và gặp trong cuộc sống, tôi nhận ra, đây không phải là cuốn sách viết cho trẻ em, nó là câu chuyện dành cho người lớn.

Chính thế, Exupery viết nó cho những người lớn để họ có dịp nhìn lại mình, để ta có thể thấy mình đã sống khô cứng, tham lam và ngớ ngẩn tới mức nào trong suốt thời gian qua. Ông ấy viết để ta thấy là ta đã từng là trẻ con , thấy rằng chúng ta đã từng giàu sáng tạo, dũng cảm, thành thật và cảm thông với thế giới biết bao. Ờ, nhưng mà nhận ra rồi thì có khác gì không? Hay các bạn cũng chỉ như tôi chép miệng theo ông Exupery: “Người lớn là như vậy đấy. Trẻ con phải hết sức rộng lượng với người lớn!”

Nghe "Chôn hoa khúc", thương và trách Đại Ngọc

Thân này muốn vẫy vùng đôi cánh,
Nơi chân trời liệng cảnh hoa chơi!
Nào đâu là chỗ chân trời,
Nào đâu là chỗ có đồi chôn hoa?
Sẵn túi gấm đành ta nhặt lấy,
Chọn nơi cao che đậy hương tàn.
Thân kia trong sạch muôn vàn,
Đừng cho rơi xuống ngập tràn bùn nhơ.
Giờ hoa rụng có ta chôn cất,
Chôn thân ta chưa biết bao giờ.
Chôn hoa người bảo ngẩn ngơ,
Sau này ta chết, ai là người chôn?
Ngẫm khi xuân muộn hoa tàn,
Cũng là khi khách hồng nhan về già
Hồng nhan thấm thoắt xuân qua,
Hoa tàn người vắng ai mà biết ai!
chonhoa.jpg

Hôm nay chợt nghe lại Khúc hát chôn hoa, ừm, thấy thương cô bé Lâm Đại Ngọc vô cùng. Kể ra thì so với nhân vật trong truyện, mình đã lớn hơn vài ba tuổi, có thể gọi Đại Ngọc là cô bé được rồi. Trước đây, ở cá tuổi 14, 15 khi đọc Hồng Lâu Mộng, quả tình suy nghĩ của mình rất khác bây giờ, lúc đấy chỉ có sự ngưỡng mộ với đôi kim đồng ngọc nữ Giả Bảo Ngọc và Lâm Đại Ngọc, sự thương cảm với cô gái tài hoa bạc mệnh. Nhưng bây giờ thì thấy thương hại nhiều hơn.

Lâm Đại Ngọc là cô gái mới lớn xinh đẹp lại đa sầu đa cảm, mình thấy lời của Tào Tuyết Cần nói “đàn bà làm bằng nước” quả thật chẳng sai với Đại Ngọc chút nào, suy nghĩ và hành động đều rất trong trẻo, lại dư nước mắt, lúc nào cũng như có thể khóc rồi cả cơ thể cứ từ từ tan ra thành nước vậy. Người như thế, sống quả là 1 việc gian khó, cô ấy sinh ra trong nhà có chút quan quyền, rồi được nuôi dưỡng trong cảnh lầu vàng gác tía mà còn khổ sở như vậy, thì huống gì đem bỏ giữa nhân gian, làm sao mà tồn tại?

Phải, làm sao mà tồn tại, cái con người yếu đuối như Đại Ngọc giữa xã hội ấy huống chi là giữa cái xã hội thực tại bây giờ, khi người ta sống càng lúc càng vội vã, bon chen, giành giựt từng chút một, hình như chỉ chậm 1 nhịp là lập tức bị kẻ khác cướp mất, đè nghiến lên chân mình. Đại Ngọc mới chỉ bị nói động đến 1 chút đã lã chã nước mắt, đã giận bầm gan tím ruột tự hành hạ bản thân, nếu gặp phải cuộc sống như của mình thì sẽ thế nào?

Người ta cứ khen rằng đấy là mẫu nhân vật đẹp hơn ngọc, chẳng chút tì vết, vừa xinh đẹp, giỏi giang, giàu cảm xúc lại thánh thiện. Nói là thánh thiện ở đây vì Đại Ngọc chẳng tìm mưu nghĩ kế ám hại ai bao giờ, có tức giận cũng chỉ tự làm hại bản thân ho sặc lên, đau đớn rồi tự nhấn mình trong nước mắt. Nhưng cá nhân mình còn thấy Đại Ngọc đáng trách. Hạnh phúc đâu có phải từ trên trời rơi xuống? Hạnh phúc chỉ là cơ hội đi ngang qua trước cửa, phải mong ngóng nó, gặp được rồi thì phải cố hết sức mà giữ nó lại, vun đắp cho nó lớn thêm lên, dày dặn thêm lên và ở lại lâu dài với mình.

Từ đầu chí cuối, thấy rõ rằng Đại Ngọc lúc nào cũng sống với mặc cảm mình là người ngoài của Ninh phủ, Vinh phủ. Tại sao lại chỉ nghĩ đến cái mặc cảm mình là ngoại tộc mà quên đi rằng mình đang sống ở đây, giữa mọi người, được nuôi dưỡng, chăm sóc, chiều chuộng? Cứ cho là người ngoài đi chăng nữa thì cách đối xử của Giả mẫu, của Bảo Ngọc, của Hy Phượng hay các chị em trong vườn Đại Quan thân thiết, tình cảm đến thế thì cũng phải tự thấy mình đã là người trong nhà rồi. Vì cái mặc cảm người ngoài ấy mà Đại Ngọc đôi lúc cứ dửng dưng, lững thững như đám mây trôi trên trời với chuyện trong, ngoài của Ninh phủ, của chị em xung quanh, cao lắm khi cần thì chỉ rỏ được nước mắt.

Mà hỡi ôi, nước mắt, nó vô dụng biết bao! Khóc lần 1, lần 2 còn thấy đáng thương nhưng càng khóc nhiều thì càng nhàm. Gặp chuyện, không biết cách đối đầu cũng không tìm cách giải quyết, chỉ dùng nước mắt. Định dệt lớp tường bảo vệ hay muốn uy hiếp ai bằng thứ nước mắt ấy? Nếu Hy Phượng khóc thì còn làm người ta giật mình mà nghĩ lại chứ như Đại Ngọc, cái việc kia đã là quá nhàm thì chẳng ai thèm để tâm cho nhiều, cho phiền, cho bực mình – ngoài Bảo Ngọc.

Rốt cục tới người yêu thương mình nhiều nhất như Bảo Ngọc, Đại Ngọc cũng không thể giữ được. Nhiều lúc xem người ta giận nhau mà mình cũng giận cả Đại Ngọc, tự dưng những chuyện bé cứ xé ra cho to rồi làm khổ cả anh, cả ả. Thấy tội tội Bảo Ngọc thế nào ấy, phải chiều theo ý cô nàng đỏng đảnh hay hờn dỗi làm mình làm mẩy như Đại Ngọc, thương nhất là cứ phải đi theo mà năn nỉ ỉ ôi “Em Lâm, em Lâm”.
Hong Lau Mong
Có lẽ mình cũng hơi bất công khi dùng con mắt của người đời sau để xét chuyện đời trước, dùng quan điểm của 1 cô gái 20 tuổi ở những năm 2000 để bàn chuyện 1 cô thiếu nữ tuổi 16,17 ở thế kỉ 18 (theo 1 số tài liệu thì Hồng Lâu Mộng được in vào khoảng năm 1792 – 1793, còn Tào Tuyết Cần thì 1716 (?) – 1763 (?)).